As jou tiener robotte vir 'n lewe wil bou, beslis een vak op die graad 9-vorm meer as al die ander saam: suiwer Wiskunde. Neem dit, hou dit, en slaag dit goed, en byna elke ingenieurs- en rekenaardeur bly oop. Kies eerder Wiskundige Geletterdheid, en die meeste van daardie deure gaan toe nog voor graad 10 begin. Die res van die keuses maak saak, maar nie een van hulle dra dieselfde gewig nie.

Suid-Afrikaanse leerders lê hul vakke vir graad 10 tot 12 teen die einde van graad 9 vas, gewoonlik soos die laaste kwartale ten einde loop. Die vorm voel roetine, maar vir 'n ingenieurs- of robotikapad is dit een van die skool se ingrypendste besluite. Hier is wat om te beskerm, wat onderhandelbaar is, en wat om te doen as die keuse reeds verkeerd geloop het.

Wiskunde is die hekwagter, nie 'n voorstel nie

Onder KABV neem elke leerder óf Wiskunde óf Wiskundige Geletterdheid. Dit is twee verskillende vakke, nie 'n maklike en 'n moeilike weergawe van een vak nie. Ingenieursfakulteite en rekenaarwetenskapdepartemente vereis Wiskunde. Wiskundige Geletterdheid is 'n nuttige, praktiese syfervaardigheidsvak, maar dit voldoen nie aan die toelatingsvereiste vir daardie grade nie.

As jou kind nog onseker is oor 'n loopbaan, is Wiskunde die veilige verstek. Dit hou die wydste reeks opsies oop. 'n Leerder kan altyd later van 'n wiskundeswaar pad terugstaan, maar om daarby in te tree ná Wiskundige Geletterdheid gekies is, is stadig en moeilik. Behandel dit as die enkele nie-onderhandelbare reël op die vorm.

Fisiese Wetenskappe: die tweede nie-onderhandelbare

Fisiese Wetenskappe, wat fisika en chemie kombineer, is die ander vak wat ingenieursfakulteite verwag. Megatroniese, elektriese, elektroniese en meganiese ingenieurswese lys dit almal as 'n vereiste, en robotika put uit al vier. 'n Suiwer rekenaarwetenskap- of sagtewaregraad vereis dit dalk nie, maar robotika leef op die grens tussen hardeware en sagteware, so om Fisiese Wetenskappe te behou hou ook die megatroniese en elektroniese roetes oop.

As jy net oor twee veeleisende vakke seker kan wees, maak dit Wiskunde en Fisiese Wetenskappe. Alles anders word bo-op daardie twee gebou.

IT of RTT, en waar IGO inpas

Twee rekenaarvakke verskyn op die meeste roosters en hulle is maklik om te verwar. Inligtingstegnologie (IT) leer programmering, algoritmes en databasisontwerp. Rekenaartoepassingstegnologie (RTT) leer kantoor- en produktiwiteitsagteware en algemene digitale geletterdheid. Vir 'n loopbaan in robotika of sagteware is IT die nuttiger van die twee, want dit bou werklike koderingslogika.

Die belangrike voorbehoud: nie IT of RTT is gewoonlik 'n formele toelatingsvereiste vir ingenieurswese of rekenaarwetenskap nie. Kies dus IT as programmering aantreklik is, maar laat vaar nooit Fisiese Wetenskappe om dit in te pas nie. As jou skool Ingenieursgrafika en -ontwerp (IGO) aanbied, is dit 'n sterk keusevak vir enigiemand wat na meganiese of megatroniese werk neig. En onthou dat 'n leerder kan leer kodeer sonder IT as skoolvak hoegenaamd.

Wat universiteite werklik vereis

Die grade wat na robotika lei, sluit megatroniese ingenieurswese, elektriese en elektroniese ingenieurswese, meganiese ingenieurswese, rekenaaringenieurswese en rekenaarwetenskap in, saam met die diplomaweergawes daarvan by universiteite van tegnologie. Oor byna almal heen is die gemeenskaplike hek dieselfde: 'n sterk slaagsyfer in Wiskunde en Fisiese Wetenskappe, plus 'n mededingende algehele gemiddeld vir die meer gesogte fakulteite.

Gebruik hierdie kontrolelys wanneer die graad 9-vorm huis toe kom:

• Kies Wiskunde, nie Wiskundige Geletterdheid nie. Dit is die een reël wat jy nie verkeerd kan kry nie.
• Voeg Fisiese Wetenskappe by om elke ingenieursroete oop te hou.
• Kies IT bo RTT as kodering aantreklik is, maar nie ten koste van Fisiese Wetenskappe nie.
• Oorweeg IGO as jou skool dit aanbied en meganiese of megatroniese werk jou kind interesseer.
• Mik na bestendige, sterk punte in Wiskunde en Wetenskap, want gemiddeldes beslis mededingende plekke.
• Lees die toelatingsvereistes van twee of drie teikenuniversiteite vroeg, in graad 9 of 10, nie in graad 12 nie.

As die keuse reeds verkeerd geloop het

Baie leerders besef in graad 11, of ná matriek, dat hulle Wiskundige Geletterdheid geneem of Fisiese Wetenskappe laat vaar het, en nou wil hulle ingenieurswese doen. Die pad is langer, maar dit is selde gesluit. Algemene herstelroetes sluit in:

• Gradeer Wiskunde op. Leerders kan Wiskunde herskryf of byvoeg deur 'n tweedekans-matriekprogram of 'n volwassenematriek-roete by 'n kollege.
• Grondslag- en verlengde grade. Baie ingenieursfakulteite en universiteite van tegnologie bied 'n grondslag- of verlengde jaar aan vir leerders wat amper aan die vereistes voldoen.
• Begin met 'n diploma. 'n Diploma by 'n universiteit van tegnologie het dikwels meer toeganklike toelatingsvereistes as 'n BIng, en jy kan van daar af opwaarts artikuleer.
• Ingenieurstudies by 'n TVET-kollege. Die N-kursusroete lei na tegnikusrolle en verdere studie.

Watter roete ook al pas, bou intussen praktiese vaardigheid verder, sodat wanneer die akademiese deur weer oopgaan die belangstelling en die oefening reeds op hul plek is.

Bou die vaardighede wat punte nie meet nie

Punte maak die deur oop; praktiese ondervinding is wat die graad laat klik en wat werkgewers uiteindelik raaksien. Robotika is 'n maakdissipline. Hoe vroeër 'n leerder 'n sensor bedraad, 'n lus skryf en 'n koppige motor ontfout, hoe meer voel graad 12-fisika en eerstejaarswiskunde soos gereedskap eerder as hindernisse.

Gestruktureerde oefening buite die skool help hier baie. Ons kodering- en robotika-akademie bied weeklikse klasse aan, en 'n enkele proefles is 'n maklike manier om te sien of die belangstelling eg is voordat jy jou verbind. Vir oefening by die huis laat die sheenbot∞-bord en 'n beginnerstel uit die winkel 'n leerder toe om tussen lesse aan te hou peuter. Niks hiervan vervang goeie punte nie, maar dit is die vinnigste manier om 'n vakkeuse in 'n egte rigting te omskep.

Die kern daarvan

Die vakkeusevorm neem vyf minute om te teken en strek tien jaar die toekoms in. Beskerm Wiskunde eerste, voeg Fisiese Wetenskappe tweede by, en behandel IT as 'n handige bonus eerder as 'n vereiste. As die keuse reeds skeef geloop het, bestaan daar werklike herstelroetes. En wat die rapport ook al hierdie kwartaal sê, hou jou kind se hande op hardeware.

Gereelde vrae

Kan jy 'n robotika-ingenieur word met Wiskundige Geletterdheid?

Nie direk in 'n ingenieursgraad in nie. Jy sou eers na Wiskunde moes opgradeer deur 'n tweedekans- of kollegeroete, of via 'n diploma- of grondslagprogram intree en opwaarts werk. Dit is doenbaar, net stadiger as om Wiskunde in graad 9 te kies.

Is IT 'n verpligte vak vir 'n loopbaan in robotika?

Nee. IT help omdat dit koderingslogika bou, maar dit is selde 'n formele universiteitstoelatingsvereiste. 'n Gemotiveerde leerder kan programmering buite die skool aanleer en steeds ingenieurswese of rekenaarwetenskap studeer.

Het jy Fisiese Wetenskappe nodig vir rekenaarwetenskap?

Dikwels nie vir suiwer rekenaarwetenskap nie, maar robotika leun swaar op hardeware. Om Fisiese Wetenskappe te behou bewaar die megatroniese, elektroniese en meganiese opsies, so dit is die veiliger keuse vir enigiemand wat spesifiek na robotte aangetrokke is.