Indlela Yokunqanda Abafundi Ekulahlekelweni Nasekubhidaniseni Amalungu Ee-Kit Zeerobhothi

Imigqomo evulekileyo yokugcina iqinisekisa ukulahleka kwamalungu ee-kit kwiitshathi ezilandelelanayo zeeklasi. Isisombululo sesakhiwo: iidesika ezinamanani, iitreyi zomthunzi ezinemilo yezinto, kunye nemizuzu emibini engaphethwanga yokuhlola ngamehlo ngaphambi kwentsimbi.
Awubanqandi abafundi ekulahlekelweni ngamalungu eerobhothi ngokubacenga ukuba balumke, kwaye awukuthinteli oko ngezikhongozeli zeplastiki eziqhelekileyo zokugcina impahla. Ukuba ikiti (kit) inamacandelo avulekileyo apho ubude obune obahlukeneyo bee-axle buhlala ndawonye bunqumbelene, akukho mfundi weBanga le-6 okanye utitshala ongxamileyo onokubona ukuba ngaba izikhonkwane ezintathu (friction pins) kunye ne-frame ye-5x7 zilahlekile ngaphambi kokuba kukhale intsimbi yokutshintsha kweklasi.
Ukuqhuba iikiti ezinokuhlanganiswa (modular kits) kwiiklasi ezininzi ezitshintshanayo ngaphandle kokulahleka kwamalungu, ufuna iindlela zolawulo ezintathu ezisisiseko: ukubeka amanani alinganayo kwidesika nakwikiti (1:1), iitreyi ezinee-silhouette zomthunzi (shadow trays) ezibunjwe ngokweemilo zamalungu ezenza inxalenye elahlekileyo ibonakale ngomzuzwana omnye, kunye nomgaqo ongagungqiyo wemizuzu emibini wokupakisha apho kungekho mfundi umkayo de itreyi yesikhululo sakhe ihlolwe ngamehlo kwaye ivunywe.
Ingeno Yengxaki: Uxanduva Olungacacanga Kwiitshintsho Zeeklasi
Kwitheyibhile yeendidi zezifundo yesikolo esiqhelekileyo eMzantsi Afrika, ilebhu enye yekhompyutha okanye igumbi lezobuchwepheshe linokwamkela iBanga le-5 kwisiqingatha sesibini, iBanga le-7 kwisiqingatha sesithathu, kunye neBanga le-9 kwisiqingatha sesine. Xa amalungu elahleka kuloo meko, imigqomo eqhelekileyo yokuhlela ibangela umjikelo wokugxekana ongapheliyo:
- IQela lesi-3 leBanga le-7 livula iBhokisi yesi-3, lifumanise ukuba izidibanisi zemiqadi ezimbini ezibalulekileyo (beam connectors) azikho, lize lizebe ngasese kwiBhokisi yesi-4.
- IBhokisi yesi-4 ngoku ayiphelelanga. Xa kufika iBanga le-9, iQela lesi-4 alikwazi ukugqiba indibano yokujika (steering subassembly) lize lithathe amalungu kwiBhokisi yesi-5.
- Kufika uLwesihlanu emva kwemini, isiqingatha seezixhobo zegumbi lokufundela sishiyeke singenazo iigiya ezizodwa, amavili angasebenziyo (idler wheels), okanye izinzisi zombala (colour sensors). Ngenxa yokuba ibhokisi nganye ichukunyiswe zizandla ezilishumi elinesibini ezahlukeneyo kumabanga amathathu, akukho mntu unokubekwa ityala.
Isisombululo asikokubala impahla emva kwexesha ngutitshala ngoLwesihlanu emva kwemini. Uphicotho lwangoLwesihlanu lubhala phantsi nje ilahleko emva kokuba sele iphazamise ukufundisa. Uthintelo kufuneka lwenzeke kanye ngexesha lokutshintshiselana phakathi kwamaqela.
1. Dibanisa Ikiti Nedesika, Ungaze Uyidibanise Neqela
Ungaze ukhuphe iikiti kwikhabhathi ephakathi ekuqaleni kwexesha lokufunda kwaye ungaze uvumele abafundi bathathe nayiphi na ibhokisi ekufutshane netroli. Nika indawo nganye yokusebenza inombolo esisigxina (iDesika 1 ukuya kwiDesika 10) kwaye uphawule ibhokisi nganye yekiti, i-hub yomlawuli (controller hub), kunye netreyi yamalungu ngenombolo ehambelanayo usebenzisa iilebhile ze-vinyl ezisisigxina okanye iipeni zepeyinti ezisekelwe kwi-oyile.
I-Kit 3 ayisuki kwiDesika 3. Xa kuqala isifundo seBanga le-7, abafundi ababini abahleli kwiDesika 3 banoxanduva ngoko nangoko lwemeko ye-Kit 3. Ukuba kukho ilungu elingekhoyo xa befika, kufuneka balichaze kwimizuzwana engamashumi amathandathu behleli phantsi. Ukuba abakwenzi oko, kuthathwa ngokuba idesika ibiphelele xa beyithatha. Lo mgqaliselo ulula unciphisa uxanduva ngoko nangoko ukusuka kubafundi abangamashumi amane abajikelezayo ukuya kwababini.
2. Faka Iitreyi Zomthunzi (Shadow Trays) Endaweni Yemigqomo Evulekileyo
Amacandelo aqhelekileyo afuna ukubala. Ukubala izikhonkwane ze-2M friction ezingamashumi amane anambini okanye iigiya ezisibhozo ze-double-bevel ekupheleni kwesifundo ngasinye semizuzu engama-45 kunzima kakhulu engqondweni kumntwana oneminyaka eli-12 kwaye akunakwenzeka kutitshala ukuba akuqinisekise kwiitafile ezilishumi ngaxeshanye.
Itreyi yomthunzi ithatha indawo yokubala ngokuqonda imilo ngoko nangoko. Nokuba yenziwe nge-foam ye-EVA enemibala emibini exineneyo esikwe ngokweemilo ezichanekileyo zamalungu okanye iplastiki eyilwe nge-vacuum enemingxuma elungiselelweyo, itreyi yomthunzi ijika uqinisekiso lube luvavanyo olulula lokuthi ewe okanye hayi:
- Ingaba kukho umzobo obomvu ongenanto apho kufanele kuhlale imoto ephakathi (medium motor)? Ewe okanye hayi.
- Ingaba indawo esikiweyo yegiya enamazinyo ali-16 yi-foam emnyama endaweni yeplastiki egcweleyo? Ewe okanye hayi.
Umncedisi (facilitator) unokuhamba kumqolo weedesika ezilishumi aze ahlole iitreyi zomthunzi ezilishumi ngaphantsi kwemizuzwana elishumi elinesihlanu. Ukuba kukho ipokotho engenanto kwiTreyi 4, umncedisi uyema. Ingxaki yohlulwa ngoko nangoko kwiSikhululo 4, ngaphambi kokuba nawuphi na umfundi aphakame okanye apakishe ubhaka wakhe wesikolo.
3. Umgaqo Osinyanzelo Wemizuzu Emibini Wokupakisha
Inkqubo yokupakisha iyasilela nanini na xa ootitshala beyiphatha njengento engafanelekanga yokuphumla ngelixa bebhala umsebenzi wasekhaya ebhodini okanye becima iprojektha. Kufuneka ithathwe njengenxalenye ecacileyo yesifundo enemida engqongqo yokusebenza.
| Ixesha Eliseleyo | Inyathelo Elifunekayo | Ulawulo Lukatitshala |
|---|---|---|
| Imizuzu emi-5 | Konke ukwakha kuyama. Ukudidiyela (disassembly) kuyaqala. Iirobhothi ziqhaqhwa zibuyiselwe kumalungu asisiseko. | Utitshala ujikeleza ancede ngezixhobo zokwahlula iinxalenye (element separators) ezixineneyo. |
| Imizuzu emi-2 | Amalungu abekwa kwiipokotho ezimiselweyo zomthunzi. Iikiti zibekelelwa kwinombolo yedesika. | Abafundi kufuneka bahlale phantsi. Iingxowa zihlala zivaliwe phantsi. |
| Umzuzu om-1 | Utitshala okanye inkokeli yelebhu eyonyuliweyo wenza uhlolo olukhawulezayo ngamehlo. | Ukuvunywa kwedesika ngedesika. Idesika ivunyelwa ngaphambi kokuba nawuphi na umfundi aphakame. |
Umthetho oyintloko wegumbi kufuneka ungangqengqethwa: intsimbi ayigodusi bafundi; yitreyi yomthunzi ehloliweyo egunyazisa ukumka kwedesika. Ukuba kukho isikhonkwane esingekhoyo kwiDesika 6, iDesika 6 ihlala phantsi iphande phantsi nasecaleni kwetafile yayo ngelixa lonke igumbi limisa ukusebenza. Kuthatha iiklasi ezimbini kuphela ezinamava aloo ngxaki ngaphambi kokuba abafundi baqale ukujonga iindawo zabo zokusebenza ngexesha lokwakha.
Ukulawula Izakhiwo Ezithatha Iiveki Ezininzi Ngaphandle Kokudibanisa Amalungu
Umngeni oqhelekileyo wokusebenza kuwo onke amaBanga 7–9 ngumsebenzi weprojekthi othatha iiveki ezininzi. Ukuba abafundi beBanga le-8 bakha uluhlu lweegiya ezidityanisiweyo (compound gear train) kumanqanaba amathathu alandelelanayo ezifundo eziphindwe kabini, abanakuyiqhaqha i-chassis yabo ekupheleni kwesifundo ngasinye ngaphandle kokuchitha imizuzu engamashumi amabini beyakha kwakhona kwiveki elandelayo.
Xa iirobhothi kufuneka zihlale zihlanganisiwe, ungazishiyi zithe saa kwiishelufu zikawonkewonke. Faka iitreyi zeprojekthi ezibonisa ngaphakathi ezinelebhile yegama leqela kunye nexesha lesifundo, ezahlukileyo kwiibhokisi zempahla ezingundoqo. Itreyi engundoqo yomthunzi kufuneka ibuyiselwe ikwimeko epheleleyo; nawaphi na amalungu asetyenziswe kulwakhiwo olusaqhubekayo kufuneka abhalwe kwiphepha elilaminethiweyo ledesika elifakwe kumgqomo weprojekthi (umzekelo: "Hub 4 + 2x Large Motors + 4x 40-tooth gears").
Ukuba ukugcina izixhobo ze-hardware ezineemodyuli kwiiklasi namabanga atshintshayo kudala umthwalo ongamkelekanga kubasebenzi bakho, Sheen Robotics ibonelela ngenkxaso yekharityhulam, iinkqubo zokusebenza zaselebhu, kunye nophicotho lwezixhobo olwenzelwe izikolo zaseMzantsi Afrika ngokukodwa ngeenkqubo zethu ze-School Service.
Ubunyani Bezimali Ngqo
I-smart hub enye elahlekileyo, imoto yomenzi othile, okanye i-frame yesakhiwo yenza ukuba yonke ikiti exabisa i-R6,000 ukuya kwi-R12,000 ingasebenziseki kumanqanaba eprojekthi alandelayo. Ukutshintsha izinto zombane ezizodwa okanye ukuthumela amalungu akhethekileyo eMzantsi Afrika kunezindleko zokuthumela, amaxesha amade okulinda, kunye nobunzima bolawulo obubulala ngokuthe cwaka iinkqubo zeerobhothi kwiinyanga zazo zokuqala ezilishumi elinesibhozo.
Izinto ze-foam ezingaphakathi, iipeni zepeyinti, kunye nenkqubo engqongqo yemizuzu emibini yokubala impahla zibiza imali encinci kakhulu. Zifuna kuphela ukungaguquguquki ekusebenzeni. Yakha imo-ngqongileyo ukuze amalungu alahlekileyo angakwazi ukuzifihla, kwaye ingxaki yokudibana nokunyamalala kwamalungu iza kuphela.



